Geldingadalir - Frfra

Eldgosi Geldingadlum Reykjanesi gti hugsanlega stai rum ea ratugum saman, samkvmt sumum jarvsindamnnum, arir su eirri skoun a v gti loki fljtlega.

Hvort sem gosi stendur lengur ea skemur vera miklar landfrilegar breytingar svinu og str ggsins mun fara eftir v hve lengi gosi mun standa, allt fr v a vera tiltlulega ltill ggur upp a a vera a stapa, felli ea fjalli.

Samkvmt slenskum hefum arf a finna ntt nafn fyrirbri og ekki mun skorta hugmyndaflugi vi r nafnatillgur. Geldingadalirnir sjlfir hafa fengi nafn sitt a v a eir hafa veri notair sem beitarlnd fyrir frfr lmb, rsgamlar gimbrar og hrta og anna f, sem ekki var hft til mjlkurnytja.

ngrenninu eru nokkur rnefni kennd vi hrta og v tti a vera vel vi hfi a halda nafngift vntanlegu fjalli vi bsmalann og finna gott nafn sem vsai til fyrri nota af dlunum.

Samkvmt v mtti hugsa sr a vsa yri til gimbranna og fjalli hreinlega nefnt Gimbur ea afleiur af v, svo sem Gimra- strta, - fell, -fjall. Eins mtti hugsa sr a nefna a einfaldlega Frfru, ea Frfru- fell, -fjall ea anna sem dregi vri af essu.

Gaman verur a fylgjast me uppstungum um nafn essu njasta "fjalli" landsins og sj hvaa uppstunga verur svo fyrir valinu a lokum.


mbl.is Bist vi margmenni vi gosstvarnar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

etta er ekki bi, fyrr en a er bi

Heilbrigisrherra hefur hva eftir anna gefi villandi upplsingar um hvenr bluefni muni berast til landsins. Hn hefur marg sagt a fyrsta sending fr Pfeiser yri tusund skammtar og san myndu berast rjsund skammtar viku eftir a nstu rj mnui.

Til vibtar kmu bluefni fr rum framleiendum og dag kynnti hn vibtarsamning vi Pfeiser um eitthundraogntusund skammta, en hins vegar vri ekkert vita hvenr s vibt brist til landsins.

essar upplsingar rherrans hafa vaki vonir um a hjarnmi yri n landinu innan nokkurra vikna, en vi nnari skoun eim upplsingum sem berast t.d. fr landlkni og forstjra Landsptalans, er ekkert sem bendir til ess a hjarnminu veri n fyrr en fyrsta lagi vor og jafnvel ekki fyrr en me haustinu.

vihangandi frtt fagnar forstjri Landsptalans "essum vonandi lokakafla farsttinni", en er eftirfarandi haft eftir honum: „a fer bara eftir v hversu fljtt vi fum bluefni miklu frekar en anna. Vi getum auveldlega blusett hundru einstaklinga hr hverjum degi me ruggum htti. Takmarkandi ttur er v ekki geta okkar heldur a hversu hratt bluefni berst. Vi vonum bara a besta ar, vi erum me allar klr ti.“

a veitir ekki af a brna flk til a halda fram a vihafa allar vararrstafanir, v eins og sagt er af msum tilefnum: "etta er ekki bi, fyrr en a er bi"


mbl.is Slaka ekki sttvrnum fyrr en hjarnmi er n
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hallbera Gsladttir er drengur gur

Hallbera Gun Gsladttir kemur vel fram vi Jn r, landslisjlfara kvenna, egar hn akkar honum fyrir gott samstarf undanfarin tv r og gefur honum bestu memli sem jlfara, leiir hans og lisins hafi skili leiinlegan htt.

Ekki hefur komi fram aarar landsliskonur hafi akka honum samstarfiopinberlega svipaan htt, maurinn s breyskur og eigi jafnvel vi kvein vandaml a stra utan vallar?

Ekki verur fr Jni ri teki a hann hefur veri farsll jlfari undanfarin r og hefur lklega n besta rangri allra jlfara me kvennalandslii ftbolta sem endai me a koma liinu beint strmt.

v miur kom, a v er virist utanfr s, a vandaml me stjrn fengisdrykkju og rfli af ess vldum, hafi ori til a trnaarbresture hafi ori milli hans og lisins sem hafi valdi hjkvmilegum samstarfsslitum.

Vonandi verur etta leiindaml ekki til ess aknattspyrnan veri n jlfunarhfileika Jns ris framtinni.


mbl.is „g get ekki seti undir slkum skunum“
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Er bjartsnin of mikil vegna bluefna?

Um lei og frttir tku a berast af v a prfanir bluefna gegn coronaveirunni vru jkvar og virtust gefa mikla virkni, allt upp 95%, fr bjartsnisstraumur um heimsbyggina og flk fr a tra v a n si fyrir endann faraldrinum.

Hlutabrfavsitlur kauphllum heimsins hkkuu kjlfari og almenningur fagnai frttunum innilega, enda orinn langreyttur samkomubanni, sttkv og rum eim takmrkunum sem barttan vi veiruna hefur haft fr me sr.

Eitt lyfjafyrirtkjanna, AstraZeneca, sem miklar vonir voru bundnar vi hefur n gefi t a mikil mistk hafi veri ger vi prfun bluefnis ess og v s allt vissu um virkni efnisins til langs tma, ea hvort a muni hljta samykki eftirlitsaila, ea eins og segir frttinni: "Uggvnlegasta stareyndin er s a rannsakendur AstraZeneca og Oxford-hskla segjast ekki sjlfir skilja etta versagnakennda misrmi."

sama tma og bjartsnin og eftirvntingin vegna bluefnanna er mikil er uppgangur veirunnar a sama skapi mikill um allan heim og ekkert lt faraldrinum. Hr landi hefur barttan gengi vel me strngum sttvrnum, en eins og tliti er nna gti faraldurinn jafnvel veri upplei aftur og ef svo fri er tlit fyrir a jlaglei landsmanna veri ltil.

Jafnvel a bluefnaframleisla kmist fullan skri ru hvoru megin vi ramtin eru litlar lkur a hgt yrir a byrja blusetningar a ri hr landi fyrr en fyrsta lagi febrar ea mars og yri byrja heilbrigisstarfsflki, eldri borgurum og rum eim sem teljast vera vikvmum hpum.

Blusetja arf tvisvar gegn veirunni, annig a rjr vikur li fr fyrri sprautunni til eirrar seinni og san arf a la vika ur en full virkni nst. Heill mnuur mun v la fr v a blusetning hefst og ar til virkni er n, en ekkert hefur komi fram enn um hvernig stafest verur hvort s blusetti s orinn nmur fyrir veirunni.

Hvernig sem allt veltist essu efni verur komi fram mitt r, ea jafnvel haust, ur en hjarnmi verur n landinu, en sigur verur ekki unninn barttunni vi veiruna fyrr en sama rangri verur n llum lndum veraldar og a mun rugglega ekki nst nsta ri.


mbl.is Viurkenna mistk vi bluefnarun
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Stkkbreytt veira tti a vekja mikinn ugg

Fyrir u..b. ellefu mnuum barst stkkbreyttur krnuvrus r beltisdri (?) yfir einn knverja og t fr honum hafa san smitast meira en 49 milljnir manna og rmlega 1,2 milljnir ltist af vldum vrunnar.

essi grarlega tbreisla hefur ori rtt fyrir a flestar jir hafi barist af llum mtti gegn henni og ar me vntanlega tekist a fkka dausfllum svo um munar, flestum yki meira en ng um ann fjlda ltinna sem falli hefur valinn fyrir essum ska vini.

Stri vi veirunaa hefur einnig haft alvarlegar afleiingar fyrir efnahagslf heimsins og sr ekki enn hvernig au ml fara a lokum, v vst er hvaa fyrirtki muni lifa af og hve margir munu missa atvinnu sna vegna ess til skemmri ea lengri tma.

N berast r skelfilegu frttir a veiran hafi teki annan snnig Danmrku, .e. smitast fr manni mink og ar hafi hn stkkbreyst og smitast til baka yfir flk. Engin sta er til a reikna me a etta nja afbrigi veirunnar s minna smitandi ea httulegten eldra afbrigi og v gti allt a bluefni sem unni hefur veri a undanfari r ori gagnslaust og ar me urft a byrja alla varnarbarttu gegn essum vini upp ntt og jir heimsins standi smu sporum varnarbarttunni og r voru upphafi faraldursins.

Frttin af essari nju stkkbreyttu tgfu krnuveirunnar virist falla skuggann af kosningarslitunum Bandarkjunum, sem alls ekki eru merkileg samanburi enda vera afleiingar af vldum veirunnar margfaldar vi au hrif sem sigurvegari kosninganna kemur til me a hafa.


mbl.is „a er langt land“
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Allir saman n smitvrnunum

ttatuogtta greindust smitair af Covid-19 og ar af var aeins helmingur eirra sttkv vi greininguna, annig a augljst er a veiran hefur dreift sr va um samflagi.

Eftir daginn gr er fjldi smitara mia vi eitthundrasund ba kominn 268,9, sem er me v hsta Evrpu veiran s mikilli smitsveiflu flestum lndum n.

egar mest var fyrstu bylgu veirusmitanna hr landi var smitstuullinn hverja hundrasund ba 267,2, en a var ann 1. Aprl s.l. Eftir a fr smitum hgt fkkandi, en voru ekki kominn niur fyrir 1 fyrr en um mijan Ma.

Sumari var tiltlulega veirufrtt, eitt og eitt smit hafi greinst, en tk san mikinn kipp til hins verra eftir a rfir einstaklingar, sem komu erlendis fr, virtu ekki reglur um sttkv og v er n svo komi a faraldurinn er orinn verri en fyrstu bylgju og ekki tlit fyrir a hann fari a ganga niur fyrr en eftir viku til tu daga, ef vel gengur barttunni.

A einhverju leiti er tbreislan meiri og hraari nna en hn var vor vegna reytu flks smitvrnunum og ar me meira kruleysis um persnulegar varnir, en sustu daga m greina breytingu ar , t.d. me grmunotkun sem ekki sst nema hj einstaka manni fyrstu bylgju faraldursins.

Ef ekki illa a fara verur ll jin a taka sig og sna aftur grarlegu samstu sem einkenndi barttuna fyrsta fasa faraldursins og mun vera hgt a halda gleileg jl, jafnvel me jlatnleikum og ru tilheyrandi n mikilla hindrana og grmulaust.


mbl.is 88 smit innanlands
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Rassskellur sem undan svur

Kri Stefnsson og fyrirtki sem hann stjrnar hafa haldi uppi vrnunum gegn Covid-19 samt reykinu me skimunum fyrir veirunni og vri standi n vafa anna og verra en a er, hefi Kra og DeCode ekki noti vi.

egar httustandi vegna veirunnar var aflst mtti Svands heilbrigisrherra upplsingafund reykisins og js r sr, umboi jarinnar, akklti til allra sem komi hfu nlgt barttunni vi veiruna sku, NEMA DeCode.

gn hennar um hlutverk DeCode bardaganum vi faraldurinn var pandi og undarleg. Ekki sur er furulegt a Svands skuli tilkynna a egar flugumfer hefst n, a leita yri til DeCode um essar skimanir. etta segir hn n ess a svo miki sem yra Kra, ea spyrja hvort fyrirtki hans vri tilbi til a annast verki.

a skal engan undra Kri segi Svandsi hrokagikk og a engin samvinna veri af hans hlfu, ea fyrirtkisins, vi heilbrigisruneyti mean hn gegnir stu rherra ar b.

a er htt a segja a Kri hafi rassskellt Svandsi opinberlega svo harkalega a undan hafi svii.


mbl.is Kri sagi Svandsi hrokafulla
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Verur stofna ntt stttarflag til bjargar Icelandair?

Forstjri Icelandair hefur gefi skyn a nist ekki breytingar kjarasamningum fluglia s vst um vilja hluthafa og annarra til a leggja flaginu til hlutafjraukningu sem nausynleg er til a flagi lifi af r hremmingar sem krnuveiran hefur sett ferajnustu heimsins og ar me Icelandair sem flggskip eirrar slensku.

Flugmenn og flugvirkjar hafa gert nja samninga vi flagi og ar me lagt sitt af mrkum til bjrgunar flugflagsins, en n kemur frtt um a flugfreyjur og -jnar hafi hafna llum samningaumleitum flagsins og vntanlega sett vinnuveitanda sinn httulegu astu a ekkert veri af eim lfgunartilraunum sem vonast var eftir a gtu dugar til endurlfgunar sjklingsins sem kominn er ndunarvl.

Frlegt verur a fylgjst me eim rum sem gripi verur til og m skilja a eitt af eim rrifarum sem reynt verur a grpa til veri a stofna ntt flugjnaflag rtt fyrir htanir AS um samarverkfll veri a gert. Samningur vi flag flugjna er runninn t og ar me tti Icelandair a vera bundi af honum og ef enginn vilji er til a endursemja um njan milli aila hltur a vera opinn mguleiki til a semja vi njan aila sem huga hefur eim strfum sem um er a ra.

Veri ntt stttarflag stofna lgformlegan htt er trlegt anna en a samarverkfll annarra flaga yru dmd lgleg, enda ankannalegt a nnur flg gtu fari slkar agerir gegn starflki sem ynni samkvmt lglegum kjarasamningi sem hi nja flag myndi vntanlega gera og bera undir samykki allra flagsmanna.

verkalsflg su sterk og hrifamikil er samt sem ur flagafrelsi landinu og a myndi reyna deilu sem upp myndi spretta grpi einhver hluti starfsmanna Icelandair til ess rs a stofna ntt stttarflag.


mbl.is Icelandair: Flugfreyjur hfnuu „lokatilboinu“
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Fjldi dausfalla vegna COVID-19 nokkrum Evrpurkjum og USA

flestum frttum af COVID-19 eru alltaf birtar upplsingar um fjlda greindra smita og dausfalla af vldum veirunnar. essar upplsingar eru villandi vegna ess a r eru alltaf sagar af hverju og einu landi fyrir sig og t.d. alltaf teki fram a hvergi hafi jafn margir skst og Bandarkjunum og ar hafi einnig mesti fjldinn ltist af vldum veirunnar.

Bandarkjunum ba tplega 331 milljn manna, en hvert land sem bori er saman vi au eru mun fmennari, annig a samanburur milli einstakra landa og Bandarkjanna er erfiur, jafnvel mgulegur og a minnsta kosti algerlega raunhfur.

Ef tekin eru saman lnd Evrpu, sem liggja hvert a ru, og eru me svipaan bafjlda samtals og er Bandarkjunum kemur sanngjarnari samanburur ljs. Belgu, Frakklandi, Hollandi, talu, Pllandi, Spni, Sviss og skalandi (lndunum raa stafrfsr, en ekki eftir bafjlda) hfu ann 16. ma s.l. alls 1.004.562 greinst me veiruna og ar hfu 112.447 ltist af vldum af hennar vldum.

Sama dag var fjldi skrra sem smitast hfu Bandarkjunum 1.507.773 og fjldi ltinna ar af 90.113. Vita er a skrnig sktra getur veri misjfn milli landa og sumir vilja halda v fram a fjldi ltinna af vldum COVID-19 s mjg vanmetinn og a bi vi um Evrpurkin og Bandarkin.

Eftir sem ur er afar athyglisvert a rtt fyrir frri skrningar sktra Evrpu svo nemur hlfri milljn er fjldi ltinna essum lndum u..b. 22 sundum fleiri en Bandarkjunum.

Bandarkjamenn hafa veri sakair um a hafa veri vibnir innrs veirunnar og brugist seint og illa vi barttu gegn henni. Sama auvita vi um Evrpurkin og mia vi samantektina hr a ofan verur a lykta a Evrpa hafi jafnvel brugist enn ver vi en Bandarkin, en bafjldi landanna villir um llum samanburi egar Bandarkin eru borin saman vi eitt og eitt land Evrpu, sem hvert fyrir sig er mun fmennara en au.

Barttan vi veiruna var tekin fstum tkum fr upphafi slandi og n virist orustan um fyrstu bylgu faraldursins vera a vinnast, enda engin smit fundist nokkra daga.

Vonandi tekst a kvea essa vru niur beggja vegna Atlanshafsins sem allra fyrst og a nsta innrs hennar veri ekki jafn sk, ea a takist betur upp nsta stri vi hana.


Trir einhver sgum Knverja um COVID-19?

Trump, forseti Bandarkjanna, hefur gefi skyn a rf s a rannsaka trverugleika eirra upplsinga sem Knverjar hafa gefi uppruna COVID-19 faraldurins, bi hvernig og hvar hann byrjai.

Knverjar eru farnir a dreifa eim falsfrttum a veiran hafi alls ekki tt sr uppruna borginni Wuhan ea Kna yfirleitt og sendiherrar jarinnar, bi Svj og slandi, hafa skrifa blaagreinar um a a s nnast mgandi vi knversku jina a halda v fram a veiran hafi tt upptk sn knversku landsvi.

Mia vi tbreislu veirunnar rum lndum, srstaklega vesturlndum enn sem komi er, eru smit- og dnartlur fr hinu ofurfjlmenna knverska rki vgast sagt trverugar. Veiran kom skyndilega upp nvember ea desember 2019 og kom llum a vrum og til a byrja me tldu Knverjar og WHO a hn smitaist ekki milli manna og vri tiltlulega meinlaus.

essu var haldi fram a.m.k. langt fram eftir janarmnui 2020 og fyrst gripu Knverjar til einhverra harkalegustu agera sem ekkjast til a kvea veiruna ktinn og n segjast eir nnast vera bnir a fra rki af fgnuinum.

Samkvmt frtt Morgunblainu daghlt Merkel, skalandskanslari, blaamannafund gr og sagi ar m.a: "g tri v a v meira sem Knverjar geina fr upphafi veirunnar, v betra s a fyrir heimsbyggina alla til a lra af v".

Einnig hafa Macron, Frakklandsforseti, Dominics Raabs, stagengill forstisrherra Bretlands, samt yfirvldum stralu mlst til a fram fari h rannskn upphafi faraldursins og upplsingagjf Knverja og WHO um a ml allt.

enginn vilji koma srstakri sk Knverja vegna essa heimsfaraldurs er lgmarkskrafa a eir segi satt og rtt fr upphafinu og hvers vegna svo lti var gert r honum upphafi.

a hefi geta muna miklu fyrir heimsbyggina a f gleggri upplsingar strax upphafi.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband