Bloggfęrslur mįnašarins, febrśar 2016

Ótrślega lķtiš fjallaš um pķratastrķšiš

Svokallašir Pķratar, sem fengu žrjį menn kosna til Alžingis ķ sķšustu kosningum, segjast ekki vera raunverulegur stjórnmįlaflokkur og žar aš auki alfariš į móti yfirvaldi, enda stjórnleysingjar.  

Žessi sundurleyti hópur fékk žrjį menn kjörna til Alžignis ķ sķšustu kosningum, en nżtur nś fylgis nįnast fjörutķu prósenta kjósenda sem segist oršinn leišur į aš lįta stjórna landinu og viršist frekar vilja stjórnleysi og rugl ķ žjóšmįlunum ķ framtķšinni.

Pķrataflokkurinn viršist hvorki geta stjórnaš žriggja manna žingflokki né komiš sér saman um hvaš žeir vilja til framtķšar og lįta eins og žaš eina sem žurfi aš gera ķ stjórn landsins sé aš samžykkja nżja stjórnarskrį, žó enginn hafi getaš sżnt fram į aš sś sem ķ gildi er skapi nokkur sérstök vandamįl mešal žjóšarinnar.

Eftir žvķ sem yfirlżsingar og geršir "Besta flokksins" ķ borgarstjórn Reykjavķkur uršu kjįnalegri, žvķ meira fylgi fékk flokkurinn.  Žaš sama er nś aš gerast meš "Pķratana" og lķklega veršur žaš bara til aš hękka fylgistölurnar.

Sagt hefur veriš aš margt skrżtiš sé ķ kżrhausnum og žaš viršist vera aš koma ķ ljós enn einu sinni.


mbl.is Sakar Helga um rangfęrslu
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hvaš um ķslensku žręlahaldarana?

Undanfariš hefur mikiš veriš fjallaš ķ fjölmišlum um "žręlahaldara" og ašra svindlara ķ feršažjónustu og byggingarišnaši.  Samkvęmt žessum fréttum hafa fulltrśar verkalżšsfélagannna og skattayfirvalda ekki undan aš viš aš setja slķkum ašilum śrslitakosti um śrbętur og lokun vinnustaša.

Fulltrśi stéttarfélags į Sušurlandi sagši ķ vištali ķ śtvarpi aš į žeim landshluta virtist žaš vera regla en ekki undantekning aš feršažjónustufyrirtęki svindlušu į starsfólki sķnu og létu žaš jafnvel vinna tuga yfirvinnutķma įn žess aš greiša fyrir žį. Ekki sķšur vęri svindlaš į dagvinnulaununum og vaktaįlagi išulega stoliš af starfsfólkinu.

Nefndi žessi fulltrśi sem dęmi aš stórt feršažjónustufyrirtęki į Sušulandi vęri bśiš aš svķkja og svindla į starfsfólki įrum saman og žegar bśiš vęri aš rekast ķ einni leišréttingu į launum kęmi nęsta mįl varšandi fyrirtękiš fljótlega til śrlausnar.  

Nżlega var žręlahaldari frį Sri-Lanka hnepptur ķ varšhald fyrir aš halda žrem samlöndum sķnum ķ įnauš og er žaš mįl nś ķ höndum lögregluyfirvalda.  Hins vegar vekur athygli hvers vegna hann er sį eini sem handtekinn hefur veriš, fyrst vitaš er aš fjöldi mįla af sama, eša svipušum toga, eru višvarandi innan ferša- og byggingarišnašarins.

Varla getur žaš veriš aš skżringin sé sś aš um śtlending sé aš ręša, sem nota eigi til žess aš hręša ašra sem sömu glępi stunda, en Ķslendingum og öšrum Evrópubśum sé leyft aš iška glępi sķna óįreittir.


mbl.is Žrjįr konur žolendur mansals
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Lķtil žįtttaka ķ rafręnni kosningu

Žįtttaka ķ rafręnum kosningum er yfirleitt, jafnvel alltaf, ótrślega lķtil og sżnir žįttakan ķ allsherjaratkvęšagreišslunni um nżjan kjarasamning į vinnumarkaši žetta glögglega.

Į kjörskrį voru 75.635, 10.653 greiddu atkvęši en 64.982 létu sér mįliš ķ léttu rśmi liggja og tóku enga afstöšu til launagreišslna sinna og annarra kjaramįla til nęstu įra.

Af žeim sem atkvęši greiddu samžykktu 9.274, eša 91,28%, kjarasamninginn en einungis 7,81% voru į móti og 0,91% tóku ekki afstöšu.

Greinilega er mikil įnęgja ķ žjóšfélaginu meš žessa samninga eins og nišurstašan sżnir glögglega, žrįtt fyrir lélega žįtttöku.

Žessi litla žįtttaka ķ kjörinu er athyglisverš ķ žvķ ljósi aš nįnast allir hafa ašgang aš tölvu og eru stilltir į Internetiš mislangan tķma dag hvern og sumt unga fólkiš er nįnast tengt viš netiš meiri part sólarhringsins.

Svona mikiš įhugaleysi um aš taka žįtt ķ rafręnum kosningum żtir vęntanlega ekki undir žęr hugmyndir sem veriš hafa į lofti um aukna žįtttöku almennings ķ įkvaršanatöku um stóru mįlin ķ žjóšfélaginu og enn sķšur um aš pólitķskar kosningar verši rafręnar ķ nįnustu framtķš.

 


mbl.is Samžykktur meš 91% greiddra atkvęša
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Sjįlfbošališar og žręlar

Ķ Vķk ķ Mżrdal handtók lögreglan erlendan mann sem rak sauma- eša prjónastofu og er honum gefiš aš sök aš hafa haldiš tvęr konur, samlanda sķna, ķ žręldómi um einhvern tķma.  Ef marka mį fréttir hafši ólöglegu starfsfólki žessa sama manns veriš vķsaš śr landi stuttu fyrir sķšustu jól, žannig aš varla hefur žetta sķšasta žręlahald stašiš mjög lengi, hafi yfirvöld stašiš sig sem skyldi ķ fyrra skiptiš.

Viš žessar fréttir vakna upp spurningar um mismuninn į svona žręlahöldurum og žeim fyrirtękjastjórnendum sem auglżsa eftir og hafa ķ vinnu hjį sér svokallaša "sjįlfbošališa" sem engin laun fį, en er žó lagt til hśsnęši og lķklega fęši aš auki.  Ekki kemur fram hver borgar feršakostnaš "sjįlfbošališanna" sem flestir eru erlendir eins og žręlarnir sem frelsašir voru ķ Vķk og grunur leikur į aš haldnir hafi veriš vķšar, įn žesss aš hęgt hafi veriš aš fylgja žeim mįlum eftir.

Er munurinn į "žręlahöldurunum" og hinum sem halda sjįlfbošališana nokkuš svo mikill žegar allt kemur til alls.  Bįšir ašilarnir eru aš reyna aš hagnast persónulega sjįlfir į vinnu ólaunašs starfsfólks, annar nżtir sér lķklega neyš žess sem platašur hefur veriš, eša neyddur, til starfans en hinn spilar į ęvintżragirni ungs fólks sem lętur sig hafa žaš aš vinna undir žvķ yfirskini aš meš žvķ móti fįi žaš tilbreytingu ķ lķf sitt.  Enginn veit žó hvort eitthvaš annaš en unggęšingshįttur og ęvintżražrį bśi aš baki eftirsókninni eftir vinnunni launalausu.

Hvaš sem er aš baki "mansalinu" og "sjįlfbošališavinnunni" ķ atvinnufyrirtękjum į hvorugt aš lķšast og žeir fyritękjarekendur sem hagnast į slķku ęttu ekki aš komast upp meš slķka hįttsemi og raunar ęttu hörš višurlög aš liggja viš hvoru tveggja.

 

 


mbl.is Rökstuddur grunur um 10 mansalsmįl
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hvernig er heimsmarkašsverš bśvara reiknaš?

Įsgeir Frišrik Heimissonk, hagfręšingur viš Hagfręšistofnun HĶ, segir aš samkvęmt skżrslum OECD "sé afuršaverš frį bęnd­um hér į landi mun hęrra en heims­markašsverš, sé mišaš viš stušul sem sżn­ir afuršaverš til bęnda sem hlut­fall af inn­flutn­ings­verši. Meš bś­vör­um er įtt viš mjólk­ur­vör­ur, naut­gripi, svķna­kjöt, fugla­kjöt, kinda­kjöt og egg".

Ekki kemur neitt fram um žaš hvernig "heimsmarkašsverš" sé fundiš śt né hvort inni ķ žeim śtreikningum séu matvörur sem framleiddar séu ķ Afrķku og Asķu jafnt sem į noršurlöndunum og Bandarķkjunum.  Ekki er heldur minnst į hvort "heimsmarkašsveršiš" sé afuršaverš til erlendu bęndanna meš žeim grķšarlegu nišurgreišslum sem vķšast tķškast og hvort įlagning afuršastöšva og heildsala sé innifalin.

Engu mįli skiptir hvort fólk sé samžykkt innflutningshömlum eša ekki, krafan hlżtur alltaf aš vera sś aš allar upplżsingar um viškomandi mįl komi fram svo hęgt sé aš ręša um efnisatrišin af einhverju viti og mynda sér skošun į višfangsefninu.

Eitt sem žarf t.d. aš upplżsa er hvort sį sparnašur nišurgreišslna sem Ķslendingar myndu spara sér į innlendum landbśnašarvörum meš auknum innflutningi sé einfaldlega į kostnaš erlendra skattgreišenda sem standi undir nišurgreišslum į "heimsmarkašsveršinu".  

Žaš er aušvitaš alltaf įnęgjulegt aš vera bošinn ķ mat og žurfa ekki aš borga fyrir hann sjįlfur. Žaš er hins vegar alltaf skemmtilegra aš vita hver borgar.


mbl.is Innlendar bśvörur kosta 68% meira
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Kostnašur sjśklinga į hjśkrunarheimilum

Hjśkrunarheimili eru hluti af heilbrigšiskerfi landsins og žangaš fer enginn nema eftir fęrnis- og heilsumat.  Jafnvel žeir eldriborgarar sem eru oršnir verulega veikir og hafa fariš ķ gegnum slķkt mat žurfa oft aš bķša langtķmum saman eftir plįssi į hjśkrunarheimili.

Kvartaš hefur veriš yfir žvķ aš allt aš 20% rśma į Landspķtalanum séu upptekin vegna aldrašra sjśklinga sem bķša eftir innlögn į hjśkrunarheimili, en rekstrarkostnašur į dag į Landspķtalanum er margfaldur į viš rekstrarkostnaš hvers sjśklings sem kemst žašan og inn į hjśkrunarheimili.

Enginn eldri borgari fęr inni į hjśkrunarheimili nema vera oršinn verulega mikill sjśklingur og žį bregšur svo viš aš žessir sjśklingar eru lįtnir borga stórfé fyrir sjśkražjónustuna, eša eins og segir į vef Tryggingastofnunar rķkisins:  

                          Žįtttaka ķ dvalarkostnaši:

Ķbśar geta žurft aš taka žįtt ķ dvalarkostnaši sķnum vegna varanlegrar bśsetu į dvalar- eša hjśkrunarheimili. Žįtttakan er tekjutengd og er reiknuš śt į grundvelli tekjuįętlunar. Į įrinu 2016 gildir:

Ef mįnašartekjur ķbśa eru yfir 81.942 kr. į mįnuši, eftir skatta, žį tekur hann žįtt ķ dvalarkostnaši meš žeim tekjum sem umfram eru. Greišslužįtttaka veršur žó aldrei hęrri en 384.740 kr. į mįnuši.

Ķbśi sem greišir hįmarks žįtttökugjald er meš tekjur aš fjįrhęš 466.682 kr. eftir skatt į mįnuši. Ašeins ķbśar 67 įra og eldri taka žįtt ķ dvalarkostnaši.

Ef ķbśi tekur žįtt ķ dvalarkostnaši byrjar hann aš greiša frį fyrsta degi nęsta mįnašar eftir aš bśseta hefst. Heimiliš sér um aš innheimta hlut ķbśa ķ dvalargjaldi.

Nś er rętt um aš breyta žessum reglum žannig aš sjśklingarnir haldi lķfeyri sķnum en greiši svo sjįlfir, eša ęttingjar žeirra, fyrir hjśkrunaržjónustuna.  Žaš vęri algerlega óįsęttanlegtr kerfi og byši upp į aš einungis žeir efnameiri gętu ķ framtķšinni nżtt sér hjśkrunarheimilin, en hinir sem minni tekjurnar hafa yršu aš lįta sér nęgja aš liggja ķ kör heima hjį sér, jafnvel einir og įn allrar ašstošar žvķ ekki bśa allir aldrašir viš mikla umhyggju ęttingja sinna.

Žaš er ótękt aš veikustu og elstu sjśklingarnir skuli lįtnir borga allt aš 385 žśs. krónum į mįnuši fyrir naušsynlega hjśkrunaržjónustu.  Eingöngu ętti aš rukka sanngjarna upphęš fyrir hśsaleigu og mat, en lęknis- og hjśkrunaržjónusta ętti aš greišast śr rķkissjóši eins og annar sjśkrahśsskostnašur.

 


Borgunarmįliš verši rannsakaš af Hérašssaksóknara

Hérašssaksóknari hefur tekiš yfir alla starfsemi Embęttis sérstaks saksóknara įsamt einhverju fleiru sem sameinaš var inn ķ embęttiš.  Sérstakur saksóknari hefur rannsakaš alls kyns fjįrmįlamisferli sem fram fóru į įrunum fyrir hrun og ķ ašdraganda žess og hafa margir gerendanna ķ žeim mįlum veriš dęmdir ķ žungar refsingar.

Ķ mörgum mįlanna hafa hinir dęmdu ekki hagnast persónulega į lögbrotum sķnum en eftir sem įšur hafa žeir talist bera įbyrgš į gķfurlegum töpum sem af athöfnum žeirra hafa hlotist. Žyngstu dómana hafa bankastjórar föllnu bankanna fengiš og ekki sér fyrir endann į žeim mįlum öllum ennžį.

Landsbankinn seldi hlut sinn ķ Borgun seint į įrinu 2014 įn auglżsingar eša śtbošs og hefur bęši söluašferšin sjįlf og söluveršiš veriš harkalega gagnrżnt alla tķš sķšan og višunandi svör ekki fengist frį bankanum viš žeim spurningum sem fram hafa veriš bornar.

Nś hefur KPMG skilaš mati į Borgun og metur veršmęti fyrirtękisins vera 26 milljarša króna.  Ķ frétt mbl.is segir m.a: "Ķ lok nóv­em­ber 2014 til­kynnti Lands­bank­inn sölu į 31,2% hlut sķn­um ķ Borg­un til hóps fjįr­festa og stjórn­enda Borg­un­ar. Sölu­verš hlut­ar­ins var sagt tęp­ir 2,2 millj­aršar króna. Sé virši hlut­ar­ins metiš śt frį viršismati KPMG er hann nś um 6 til 8 millj­aršar króna eša nęrri 4 til 6 millj­öršum hęrri en žegar Lands­bank­inn seldi."

Ķ framhaldi af žessu mati hlżtur Hérašssaksóknari aš hafa frumkvęši aš žvķ aš taka söluna į hlut Landsbankans til rannsóknar, bęši ašferšina viš söluna og söluveršiš. Ekkert nema slķk rannsókn getur leitt ķ ljós hvort žarna hafi veriš ešlilega aš hlutum stašiš, eša hvort žarna hafi veriš um aš ręša eitthvaš svipaš og dęmt hefur veriš saknęmt ķ starfsemi bankanna į dögunum, vikunum, mįnušunum og įrunum fyrir hrun.

Vonandi veršur nišurstašan sś aš ekkert athugavert hafi veriš viš söluferliš, en ekkert nema óhįš rannsókn getur skoriš śr žvķ héšan af.


mbl.is Borgun metin į 26 milljarša
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband